Trong bối cảnh mùa bull run 2024 - 2025, thị trường Crypto xuất hiện nhiều blockchain riêng biệt làm phân mảnh thanh khoản và trải nghiệm người dùng cực kì lớn. 

 

Như một giải pháp hữu ích và ra mắt kịp thời, mô hình Cross-chain đã được thiết kế ra để giải quyết triệt để vấn đề ấy. Đây là cánh cổng giúp kết nối các blockchain vốn hoạt động độc lập, có thể tương tác, kết nối với nhau. 

 

Vậy cross-chain thực chất là gì? Nó đóng vai trò quan trò như thế nào với thế giới Web3? Hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết sau đây nhé!

Cross-chain là gì?

Cross-chain là gì
Cross-chain là gì

Cross-chain (chuỗi chéo hay xuyên chuỗi) là một giải pháp di chuyển tài sản và tăng khả năng tương tác giữa các Blockchain độc lập và riêng biệt. Khả năng tương tác chuỗi chéo là một tính năng thiết yếu trong lĩnh vực tiền điện tử và tài chính phi tập trung (DeFi) để giúp thị trường Crypto có thể phát triển hơn nữa và vươn tầm về quy mô. 

 

Cross-chain giúp hệ sinh thái Crypto sẽ không bị thống trị bởi một blockchain duy nhất. Thay vào đó, nhiều blockchain sẽ cùng tồn tại và mở rộng thị trường cùng nhau như một hệ sinh thái đa chuỗi.

Cơ chế hoạt động của Cross-chain

Cross-chain chủ yếu được chia thành 3 loại cơ chế hoạt động gồm: 

 

  • Lock and mint (Khoá và đúc): Đây là cách hoạt động mà người dùng khóa native token trong smart contract trên chain gốc. Sau đó, phiên bản wrapped của các token bị khóa được mint (đúc) trên chain đích.
  • Burn and mint (Đốt và đúc): Hoạt động bằng cách người dùng sẽ burn (đố) token trên chain gốc này, sau đó các native token giống nhau được phát hành (đúc) trên chain đích.
  • Lock and unlock (Khoá và mở khoá): Hoạt động bằng cách người dùng khóa token trên chain gốc, sau đó mở khóa native token giống nhau từ pool thanh khoản trên chain đích.

So sánh Cross-chain với Multi-chain

Nhiều người hay nhầm lẫn giữa hai thuật ngữ Cross-chain và Multi-chain, tuy nhiên về bản chất hai keyword này lại hoàn toàn khác nhau từ khái niệm: 

 

  • Cross-chain: Là thuật ngữ chỉ những giải pháp giúp luân chuyển tài sản, tin nhắn giữa các chuỗi hoạt động độc lập với nhau. Chúng không được kết nối ngay từ ban đầu mà phải cần tới cross-chain để có khả năng tương tác với nhau. 
  • Multi-chain: Là thuật ngữ chỉ những dự án có khả năng hoạt động trên nhiều blockchain khác nhau, ít nhất là 2+ chain. Ví dụ như UniSwap ban đầu có mặt trên Ethereum sau đó mở rộng sang các chain khác như Near Protocol, Avalanche, Optimism,...

Lợi ích & Rủi ro của Cross-chain

Lợi ích

  • Tăng khả năng tương tác: với sự hỗ trợ của các giao thức tương tác Cross-chain, người dùng giờ đã có thể dễ dàng di chuyển tài sản qua lại giữa các blockchain.
  • Giao dịch nhanh chóng & tiết kiệm thời gian hơn: thay vì đợi  các CEX mở cổng nạp rút token ở các blockchain muốn giao dịch thì các giao thức tương tác Cross-chain thường hỗ trợ nhanh hơn với chi phí có thể rẻ hơn.
  • Tăng hiệu suất sử dụng vốn: lấy ví dụ ở dự án lending - Radiant Capital. Người dùng có thể dùng thế chấp tài sản ở một chain và vay ra tài sản ở các chain khác.
  • Tăng tính thanh khoản: nhờ vào các giao thức tương tác Cross-chain mà người dùng có thể dễ dàng di chuyển dòng vốn để tham gia vào các hoạt động DeFi ở các chain khác nhau.

Rủi ro

Mặc dù các giao thức tương tác Cross-chain đóng vai trò rất quan trọng nhưng nó cũng ẩn chứa nhiều hạn chế sau đây:

 

  • An toàn bảo mật: đây được xem là rủi ro lớn nhất của các giao thức tương tác Cross-chain, rủi ro bảo mật có thể là lỗi trong các dòng code, logic của các smart contract không hợp lý,...
  • Không phi tập trung: một số giao thức tương tác Cross-chain có cách hoạt động phần lớn tập trung quyền lực vào tay các Validator, việc này có thể gây ra những rủi ro nếu các Validator này có hành vi xấu đối với tài sản của người dùng.

Các giải pháp Cross-chain nổi bật

Wormhole 

Wormhole là một Cross-chain messaging protocol (giao thức truyền tin xuyên chuỗi) tạo điều kiện kết nối giữa các ứng dụng trên nhiều hệ sinh thái blockchain. 

 

Điểm nổi bật của Wormhole so với các dự án Cross-chain khác là hỗ trợ cả các blockchain không tương thích EVM và tương thích EVM. Hiện tại dự án đã có hơn 100 đối tác trong đó có nhiều dự án lớn như Pyth Network, Arbitrum, Sui, Sei

​​Hệ sinh thái của Wormhole
​​Hệ sinh thái của Wormhole

Với đội ngũ dày dặn kinh nghiệm và có mối liên hệ mật thiết với Jump Crypto, nên có nhiều đồn đoán rằng Jump Crypto chính là đội phát triển chính của Wormhole. 

 

Có thể vì lý do trên mà Wormhole đã nhanh chóng vực dậy sau vụ hack lớn năm 2022 và đã thu hút được lượng lớn user sử dụng sản phẩm trở lại. Một số dữ liệu tích cực được ghi nhận đến hiện tại là TVL trên Wormhole đã đạt gần $1B với volume tích luỹ hơn $30B.

LayerZero

LayerZero là một Omnichain Interoperability Protocol (giao thức tương tác omnichain) được thiết kế giúp các blockchain tương tác và truyền thông tin một cách liền mạch nhất.

 

Đây là dự án nhận được rất nhiều sự quan tâm của cả các quỹ đầu tư hàng đầu và người dùng khi gọi vốn lên tới số tiền $263M với mức định giá FDV $3B, trở thành dự án Cross-chain có định giá cao nhất trong năm 2023.

 

LayerZero hỗ trợ cơ sở hạ tầng để xây dựng các dApps đa chuỗi cùng với chuẩn token OFT (Omnichain Fungible Token). Hệ sinh thái của LayerZero hiện tại đã phát triển rất lớn mạnh với hơn 82 dApps tích hợp trên nền tảng này.

 

Hiện tại LayerZero hỗ trợ cho hơn 50 blockchains, với hơn 90M tin nhắn được xử lý thông qua và tổng giá trị tích luỹ hơn $50B.

Hệ sinh thái LayerZero tính đến tháng 11/2023
Hệ sinh thái LayerZero tính đến tháng 11/2023

Tổng kết

Trên đây là toàn bộ thông tin mà bạn cần nắm về từ khoá cross-chain. Mặc dù vẫn ẩn chứa nhiều rủi ro trong cách hoạt động của mình nhưng cross-chain đóng một vai trò rất quan trọng trong tương lai tương tác đa chuỗi của thị trường Crypto.