Crypto Protocol có thể coi là trái tim của blockchain. Anh em có thể hiểu đây là các bộ quy tắc kỹ thuật định hình cách thức giao tiếp và hoạt động trong một mạng lưới phi tập trung. 


Hiểu về Crypto Protocol sẽ giúp anh em đánh giá được chính xác tiềm năng phát triển của một blockchain, từ đó đưa ra được những quyết định đầu tư chính xác hơn. Trong bài viết này, TradeCoinVN sẽ cùng anh em tìm hiểu về đặc điểm của Crypto Protocol cũng như vai trò của key word này trong môi trường blockchain nhé.

Crypto Protocol là gì?

Một số Crypto Protocol Layer-1
Một số Crypto Protocol Layer-1

Crypto Protocol là một tập hợp các quy tắc và tiêu chuẩn kỹ thuật được thiết kế để đảm bảo an toàn, minh bạch và hiệu quả của các giao dịch trên mạng blockchain.

 

Tính minh bạch (transparent) và mã nguồn mở (open-source) là hai đặc tính nổi bật nhất của một crypto protocol. Bởi vì các giao thức đều dựa trên blockchain nên mọi giao dịch, tương tác đều được lưu lại trong chuỗi khối. Tất cả mọi người dù là bất cứ ai đều có thể kiểm tra và xác minh những thông tin được thêm vào chuỗi. 

 

Còn về mã nguồn mở, developers và users có thể check code của crypto protocol trên các website như github hoặc gitlab của dự án, từ đó sẽ hiểu cơ chế hoạt động của giao thức. Các crypto protocol thường có những cơ chế đồng thuận khác nhau, đây là quy trình mà tất cả các node trong network đồng ý về trạng thái hợp lệ của sổ cái. 

 

Bên cạnh đó, các giao thức crypto cũng sẽ có những quy tắc riêng để xử lý và trao đổi giao dịch cũng như thông tin. Đây là nền tảng để xây dựng lên những dApps Defi ngày nay.

Cách thức hoạt động của Crypto Protocol

Thường các dự án Crypto Protocol sẽ được thiết kế tối ưu cho một mục đích cụ thể nào đó. Ví dụ, Mina Protocol được xây dựng với mục tiêu trở thành một light blockchain, tăng cường tính bảo mật và riêng tư cho Web3. Đây là protocol sử dụng zero knowledge proofs.

Dự án Mina Protocol
Dự án Mina Protocol

Một ví dụ khác là Near, mục tiêu của dự án này là xây dựng một protocol giúp cho các builder có thể dễ dàng xây dựng các dApps và mở rộng tới cho hàng triệu người dùng. 

Dự án Near Protocol
Dự án Near Protocol

Tuy rằng có những mục tiêu ứng dụng và đáp ứng nhu cầu khác nhau,các protocol sẽ có một số điểm chung trong quá trình vận hành.  

 

Crypto Protocol hoạt động bằng cách tạo ra một sổ cái phân tán ghi lại tất cả các giao dịch được thực hiện on-chain. Mỗi khối trong blockchain chứa một giá trị băm (hashing) của khối trước đó, tạo ra một chuỗi dữ liệu liền mạch và không thể thay đổi. Crypto Protocol sử dụng các thuật toán mã hóa để bảo mật giao dịch. 

 

Các Crypto Protocol thường sẽ có một thuật toán đồng thuận. Ví dụ, Bitcoin sử dụng thuật toán đồng thuận Proof-of-Work (PoW), Ethereum sử dụng Proof-of-Stake (PoS),... 

Một số Crypto Protocol nổi bật

Bitcoin là Crypto Protocol tiên phong trong ý tưởng về thanh toán ngang hàng. Bên cạnh đó, đây là giao thức đầu tiên giải quyết vấn đề “double spending" (chi tiêu kép), tức là khả năng một đơn vị tiền được sử dụng hai lần bởi cùng một người. 

 

Crypto Protocol nổi bật khác là blockchain Ethereum, đã làm thay đổi cuộc chơi trong ngành bằng cách giới thiệu smart contract. Nhờ vào các smart contract, Ethereum có khả năng “dịch chuyển” các dịch vụ mà các tổ chức tài chính truyền thống cung cấp bằng cách cài đặt chúng trong code. 

Dự án Aave
Dự án Aave

Bên cạnh đó, cũng có nhiều Crypto Protocol khác, mỗi giao thức đều phục vụ cho các use case cụ thể. Ví dụ như AAVE, UniSwap hay Curve là một số giao thức phổ biến hỗ trợ các hoạt động như token swapping, staking, giao dịch ký quỹ, lending/borrowing, cung cấp thanh khoản,...

Phân biệt Crypto Protocol với Internet Protocol

Phân biệt Crypto Protocol với Internet Protocol
Phân biệt Crypto Protocol với Internet Protocol

Crypto Protocol và Internet Protocol có vẻ tương tự nhau nhưng thực chất đáp ứng cho những mục đích hoàn toàn khác biệt. Giao thức Internet (ví dụ như HTTPS hay TCP/IP) điều chỉnh cách dữ liệu được truyền đi và quản lý nhiều yếu tố quan trọng trong giao tiếp trên Internet.

 

Còn các giao thức crypto chủ yếu tập trung vào việc quản lý giao dịch và tương tác trong môi trường blockchain. Chúng sử dụng công nghệ mã hóa để bảo vệ thông tin, xác minh giao dịch, duy trì  dữ liệu trên một sổ cái công khai. 

Phân biệt Crypto Protocol và dApp

Kiến trúc dApp
Kiến trúc dApp

Crypto Protocol và DApp là hai khái niệm quan trọng trong lĩnh vực blockchain, nhưng chúng phục vụ những mục đích khác nhau và hoạt động ở các layer khác nhau trong hệ thống.

 

Crypto Protocol là tập hợp những quy tắc hoạt động và tương tác trong nội một blockchain. Nhờ có crypto protocol mà các thành phần trong một mạng lưới có thể phối hợp với nhau trơn tru đảm bảo mạng lưới hoạt động ổn định, bảo mật và minh bạch.

 

Khác với Protocol, DApp là các ứng dụng chạy trên một mạng lưới blockchain và tận dụng giao thức của blockchain đó để hoạt động. DApp có thể phục vụ nhiều mục đích khác nhau và các DApps thường tương tác với blockchain thông qua các smart contract.

 

Tóm gọn lại, anh em có thể hiểu Crypto Protocol là nền móng cho sự hoạt động của blockchain. Còn dApp là những ứng dụng được xây dựng trên đó, cung cấp các dịch vụ và tiện ích cụ thể cho end users.

Tổng kết

Crypto Protocol đóng vai trò nền tảng cho các sản phẩm blockchain. 

 

Các Crypto Protocol nổi bật và quen thuộc với chúng ta là Bitcoin, Ethereum, Solana,... đang giữ vị trí quan trọng, đóng góp một hệ sinh thái các dApps đa dạng hiện nay. Các giao thức này liên tục được mở rộng và cải tiến, góp phần đưa blockchain tiến tới giai đoạn “Mass Adoption”.

 

Theo anh em đâu là Crypto Protocol nổi bật nhất hiện tại? Hãy để lại bên dưới comment cho TradeCoinVN biết nhé! 

 

Lưu ý: Nội dung bên trên không phải là lời khuyên đầu tư. Anh em chỉ nên tham khảo và tự mình tìm hiểu kỹ trước khi quyết định xuống tiền. Hãy là nhà đầu tư có trách nhiệm với tiền của mình, chúc các bạn thành công!