Delegated Proof of Stake (DPoS) là cơ chế đồng thuận phổ biến tiếp theo sau PoW và PoS. DPoS mang đến những cải tiến về công nghệ, mở ra triển vọng mới trong việc xây dựng các giao thức phi tập trung.

 

Trong bài viết này, hãy cùng TradeCoinVN tìm hiểu về DPoS, cách nó hoạt động cùng những ưu điểm và nhược điểm của cơ chế đồng thuận này. Bắt đầu nhé!

Delegated Proof of Stake (DPoS) là gì?

Delegated Proof of Stake (DPoS) là cơ chế đồng thuận trong blockchain được cải tiến từ Proof of Stake (PoS). Trong đó, các chủ sở hữu token lựa chọn delegates (nhân chứng) để đại diện cho họ trong việc xác nhận giao dịch và tạo block mới.

DPoS được cải tiến từ PoS
DPoS được cải tiến từ PoS

Tương tự như PoS, DPoS được thiết kế để tối ưu tốc độ xử lý và hiệu quả sử dụng năng lượng so với PoW. Tuy nhiên, DPoS vận hành một quy trình khác nhằm giải quyết những hạn chế của POS trong vấn đề dân chủ.

 

Delegated Proof of Stake là ý tưởng của Dan Larimer - nhà đồng sáng lập EOS vào năm 2013. Đây được cho là cơ chế đồng thuận mang lại giải pháp hợp lý, hiệu quả và công bằng hơn để xác thực các giao dịch so với nhưng cơ chế khác.

DPoS giải quyết những vấn đề gì?

DPoS được thiết kế nhằm giải quyết những hạn chế của các cơ chế đồng thuận PoW và PoS, bao gồm:

Tiêu tốn năng lượng

Đây là vấn đề lớn nhất mà những cơ chế đào như PoW đang gặp phải. DPoS giảm thiểu hoặc loại bỏ hoàn toàn việc khai thác sử dụng máy tính và các thiết bị máy móc, qua đó giúp tiết kiệm năng lượng đáng kể.

Tốc độ giao dịch

Các blockchain sử dụng PoW có tốc độ giao dịch chậm hơn nhiều so với PoS hay DPoS, chẳng hạn như mạng Bitcoin có thời gian tạo block trung bình lên đến 10 phút. 

 

Ngược lại, DPoS có tốc độ xử lý giao dịch cao hơn nhờ cơ chế chọn các đại diện delegates để thực hiện việc xác nhận và tạo block mới.

DPoS có tốc độ xử lý giao dịch cao hơn nhiều so với PoW lẫn PoS
DPoS có tốc độ xử lý giao dịch cao hơn nhiều so với PoW lẫn PoS

Tính minh bạch và bảo mật

DPoS tăng cường tính minh bạch và bảo mật cho hệ thống blockchain bằng cách sử dụng các delegates đáng tin cậy nhất do chính cộng đồng đề cử.

 

Các delegates này có trách nhiệm đảm bảo tính đúng đắn, an toàn và bảo mật của blockchain.

Công bằng và dân chủ

DPoS có thể giảm thiểu tình trạng tập trung hóa quyền lực ở một vài cá nhân hoặc nhóm người nhờ cơ chế làm đa dạng hóa các delegates và tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quá trình ra quyết định.

Điểm hạn chế của DPoS

Không có cơ chế đồng thuận nào hoàn hảo, Delegated Proof of Stake cũng  không phải ngoại lệ, nó đang phải đối mặt với một số điểm hạn chế như sau:

Tình trạng trung tâm hóa

DPoS chỉ có thể giảm thiểu tình trạng này chứ không khắc phục được hoàn toàn.

 

Trong trường hợp chỉ có một vài delegates được bầu chọn, quyền lực sẽ tập trung vào nhóm này. Qua đó làm tăng nguy cơ về rủi ro an ninh trong mạng lưới, nếu một delegates bị tấn công có thể ảnh hưởng đến toàn hệ thống.

Phụ thuộc vào quyết định của delegates

Một khi đã được bầu chọn, nghĩa là delegates đã được ủy quyền hoàn toàn cho các quyết định trong tương lai. Nếu nhóm delegates này không tuân thủ các quy tắc, tiêu chuẩn cộng đồng và cố ý gian lận sẽ gây ảnh hưởng đến sự ổn định chung.

Cách thức hoạt động của DPoS

Trong DPoS, chỉ một số nhỏ các delegates (giới hạn từ 20 đến 100) được cộng đồng đề cử mới được quyền tham gia vận hành mạng.

 

Người dùng sẽ tham gia bỏ phiếu bằng cách stake token vào pool của một delegates cụ thể. Quá trình bầu chọn thường được thực hiện thông qua một hệ thống tích hợp trong blockchain hoặc thông qua các giao thức trung gian khác.

 

Các delegates được bầu đại diện cho cộng đồng để tham gia vận hành mạng, nhận phần thưởng từ phí giao dịch, sau đó chia sẻ lại một phần cho những người đã bình chọn cho họ (đã stake trong pool).

Mô hình hoạt động của Delegated Proof of Stake
Mô hình hoạt động của Delegated Proof of Stake

Bạn stake càng nhiều thì phần thưởng nhận được càng cao dựa trên tỷ lệ sở hữu token trong pool. Giả sử lượng token của bạn chiếm 5% tổng pool, bạn sẽ nhận được 5% phần thưởng từ phí giao dịch.

 

Một ưu điểm đáng chú ý của DPoS là tính linh hoạt và có thể điều chỉnh. Cộng đồng có thể tùy ý thay đổi phiếu bầu bất cứ lúc nào, điều này thể hiện sự công bằng, dân chủ và minh bạch trong hệ thống.

Các dự án nổi bật sử dụng cơ chế DPoS

  • EOS: Nền tảng blockchain phổ biến và lý tưởng cho phát triển dApps và các hệ thống phi tập trung khác.
  • Tron: Dự án nhằm mục đích cung cấp một nền tảng phân phối nội dung phi tập trung dựa trên blockchain.
  • Tezos: Có đầy đủ các tính năng tương tự như Ethereum với tham vọng trở thành vượt qua đối thủ để trở thành nền tảng smart contract thành công duy nhất.
  • ICON: Mạng lưới các giao thức phi tập trung với mục tiêu trở thành trung tâm cho các dApp, smart contract và các nền kinh tế có quy mô lớn.

Tổng kết

Delegated Proof of Stake đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển và cải tiến blockchain nhờ ý tưởng về một cơ chế đồng thuận độc đáo, hiệu quả.

 

Mặc dù vẫn còn những hạn chế nhưng bằng cách kết hợp sự linh hoạt, tốc độ và tính phân quyền, DPoS đang dần trở thành một trong những cơ chế đồng thuận phổ biến, được ưa chuộng nhất hiện nay.