Trong không gian DeFi, AMM - Automated Market Maker (công cụ tạo lập thị trường tự động) đóng vai trò rất quan trọng và được xem như một trong những yếu tố chính giúp lĩnh vực này phát triển mạnh mẽ. 

 

Tuy nhiên, các AMM cũng tồn đọng một vài vấn đề chưa được hoàn thiện khi hoạt động. Liquidity Book được ra đời nhằm hỗ trợ các AMM tối ưu hơn, phục vụ nhu cầu cho người dùng được tốt hơn.

 

Vậy Liquidity Book là gì? Hãy cùng TradeCoinVN tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

Liquidity Book là gì? 

Liquidity Book được thiết kế để giúp cho các Liquidity Providers (LPs) chọn ra một khoảng giá cung cấp thanh khoản thay vì như mô hình truyền thống trước đây. Điều này giúp cho các AMM cải thiện được hiệu quả sử dụng thanh khoản, giảm độ trượt giá và giảm thiểu các khoản rủi ro tổn thất tạm thời (Impermanent Loss).

Liquidity Book lần đầu được công bố bởi Trader Joe
Liquidity Book lần đầu được công bố bởi Trader Joe

Liquidity Book ra mắt khi nào?

Trong năm 2022, Liquidity Book là tính năng được phát triển và ra mắt bởi Trader Joe - sàn DEX lớn nhất trên hệ sinh thái của Avalanche. Ngay từ khi được công bố, tính năng này đã thu hút rất nhiều người dùng và góp phần không nhỏ cho sự tăng trưởng của Trader Joe nói riêng cũng như Avalanche nói chung tại thời điểm đó.

Liquidity Book giải quyết vấn đề gì?

Chúng ta có thể hiểu khoảng giá của một loại tài sản thường sẽ mặc định biến động từ 0 cho đến vô cực (chúng ta không thể đoán được nó sẽ tăng trưởng đến mức nào). 

Quãng giá từ 0 đến vô cực ở các tài sản truyền thống
Quãng giá từ 0 đến vô cực ở các tài sản truyền thống

Thông thường các LPs sẽ tham gia cung cấp thanh khoản mặc định trải dài trong khoảng giá đó. Điều này sẽ gây ra sự lãng phí khá lớn đối với các vùng thanh khoản không có nhiều độ cung cầu, vì một số cặp tài sản rất khó dao động đến các vùng thanh khoản này.

 

Ví dụ: cặp stablecoin DAI/USDT sẽ rất khó biến động về mức giá 0.5 đô vì tính chất ổn định của nó đã được căn chỉnh theo 1 đô. Vì thế, ta có thể hiểu các cặp giao dịch này chỉ có thể hoạt động tại một số vùng giá nhất định. 

 

Với tính năng Liquidity Book, các LPs sẽ dễ dàng chọn ra các vùng giá có cung cầu cao và tham gia cung cấp thanh khoản cho vùng giá đó.

Cơ chế hoạt động của Liquidity Book

Theo đó, Trader Joe đã chia giá của các loại tài sản thành nhiều khoản giá khác nhau và trải dài liên tục, được gọi là Liquidity Bins.

 

Nếu như theo các thuật toán giao dịch hiện tại của AMM trên các sàn DEX sẽ được tính theo công thức phổ biến x*y=k thì Liquidity Book của Trader Joe sẽ được tính theo công thức Pi*x+y=k

Theo hình trên, có 17 khoản giá (Liquidity Pools) được Trader Joe thiết lập
Theo hình trên, có 17 khoản giá (Liquidity Pools) được Trader Joe thiết lập

Pi ở đây được quy định tương ứng với một Liquidity Bins. Như vậy, Liquidity Book là một tính năng hỗ trợ rất tốt cho các traders về rủi ro trượt giá, tuy nhiên với các LPs thì sẽ phải chịu khoản Impermanent Loss cao hơn. Trader Joe cũng đã tính toán đến việc đó việc khắc phục bằng mô hình dynamic fee.

 

Về mặt tổng quan, dynamic fee là mô hình kết hợp giữa hai loại phí giao dịch có trên Trader Joe là phí cơ sở (base fee) và phí biến đổi (variable fee).

Ưu và Nhược điểm của Liquidity Book

Liquidity Book trên Trader Joe có đặc điểm nào cần chú ý?
Liquidity Book trên Trader Joe có đặc điểm nào cần chú ý?

Ưu điểm

  • Hiệu suất thanh khoản: với việc tập trung vào các vùng giá có nhu cầu cao, Liquidity Book giúp cho các LPs tối ưu được hiệu suất khi cung cấp thanh khoản, đồng thời cũng giúp cho người dùng đạt được lợi nhuận tốt hơn thông qua việc sử dụng các AMM.
  • Thu hút LPs: kể từ khi ra mắt, Trader Joe đã đạt được một số thành tựu nhất định về TVL (Total Value Locked) với tính năng Liquidity Book, vô hình chung đóng góp vào sự tăng trưởng của hệ sinh thái Avalanche.

Nhược điểm

  • Khả năng tiếp cận: dù có những điểm nổi trội nhưng mô hình này vẫn còn khá mới mẻ với cộng đồng, Trader Joe cần có các hoạt động thu hút nhiều hơn.
  • Ứng dụng chưa rộng rãi: nếu so với những hệ sinh thái cộm cán khác thì Avalanche vẫn còn khá lép về trong việc tạo ra thêm các ứng dụng DeFi nhằm thúc đẩy giao dịch và thanh khoản trên Trader Joe. Điều này dẫn khiến cho Liquidity Book chưa phát huy được hết tiềm năng.

So sánh Liquidity Book và Concentrated Liquidity

Liquidity Book trên Trader Joe và Concentrated trên UniSwap V3
Liquidity Book trên Trader Joe và Concentrated trên UniSwap V3

Impermanent Loss

Dựa vào sự khác biệt về công thức và đặc trưng thì chúng ta có thể hiểu:

 

  • Đối với traders: Liquidity Book mang lại nhiều lợi nhuận hơn cho trader nếu tham gia giao dịch trên cùng một số vốn.
  • Đối với LPs: Concentrated Liquidity giúp các LPs giảm thiểu rủi ro Impermanent Loss hơn so với cùng một lượng tài sản cung cấp thanh khoản. 

LP Token

Với Liquidity Book, các LP Token được trả thưởng LPs được thiết kế theo chuẩn token ERC-1155, giúp cho việc cung cấp thanh khoản tạo ra được nhiều mục đích đa dạng cũng như tối ưu chi phí (phí removed, phí add liquidity,...). 

 

Trái lại, Concentrated Liquidity hiện đang có trên UniSwap V3 lại cung cấp các NFT thay cho các LP Token, khiến cho mục đích sử dụng kém linh hoạt hơn.

Các dự án nổi bật sử dụng Liquidity Book

Hiện tại, Trader Joe là dự án sử dụng tính năng Liquidity Book hoàn thiện nhất trên thị trường.

Tổng kết

Bằng cách hỗ trợ các vùng thanh khoản tập trung và loại bỏ các cấp độ thanh khoản phức tạp khác, Liquidity Book hứa hẹn sẽ còn bùng nổ trong tương lai. 

 

Trong các chiến lược được công bố gần đây, Avalanche cũng cho thấy Liquidity Book là một trong những động lực thúc đẩy mạnh mẽ TVL cũng như thu hút thêm các dự án DeFi khác nhau và người dùng cho chính hệ sinh thái của mình.