Miner Extractable Value (MEV) – trước đây gọi là Miner Extractable Value – đề cập đến một chiến lược nhằm tổng hợp, bỏ qua hoặc sắp xếp lại các giao dịch khi tạo một khối mới. Mục tiêu của MEV là kiếm thêm càng nhiều lợi nhuận càng tốt. Các nhà sản xuất khối (block producer) là nơi tốt nhất để làm điều này vì họ có khả năng lựa chọn và order các giao dịch.

 

Tuy nhiên, những người tham gia mạng khác (được gọi là người tìm kiếm) cũng có thể trả phí để thực hiện giao dịch nếu họ nhìn thấy cơ hội MEV, chẳng hạn như chênh lệch giá, front run hoặc thanh lý. MEV thường được tìm thấy nhiều nhất trong các mạng hỗ trợ hợp đồng thông minh, nơi các giao dịch blockchain bao gồm nhiều thông tin phức tạp hơn.

 

MEV thường được liên kết với mạng Ethereum do hệ sinh thái tài chính phi tập trung (DeFi) quan trọng của nó. Các giao dịch liên quan đến một khối càng phức tạp – ví dụ: hợp đồng thông minh liên quan đến cho vay, vay hoặc giao dịch – thì càng có nhiều cơ hội cho các nhà sản xuất khối kiếm thêm lợi nhuận

 

Nguồn gốc khái niệm: 

 

Khi khái niệm này lần đầu tiên được giới thiệu, nó chủ yếu được liên kết với mạng Ethereum, sử dụng cơ chế đồng thuận Proof-of-Work (PoW) vào thời điểm đó. Do đó, miner là những người có quyền sắp xếp lại, bao gồm hoặc loại trừ các giao dịch khi tạo khối và có thể đưa ra những lựa chọn này để thu được thêm giá trị.

 

Tuy nhiên, vào tháng 9 năm 2022, Ethereum đã hoàn thiện The Merge, một bản nâng cấp kỹ thuật giúp chuyển cơ chế đồng thuận của mạng từ PoW sang Proof-of-Stake (PoS). Do đó, các khối mới trên mạng Ethereum không còn được tạo bởi miner nữa mà bởi validator. 

 

Tuy nhiên, hệ thống PoS không tránh khỏi MEV. Các khối vẫn đang được tạo, vì vậy, bất kỳ ai chọn giao dịch nào sẽ bao gồm và theo thứ tự nào, đều có thể đưa ra quyết định giúp họ trích được càng nhiều tiền từ một khối càng tốt. Mặc dù khái niệm MEV cũ vẫn tồn tại nhưng giờ đây nó không còn dành riêng cho các miner nữa.

 

Ưu điểm và nhược điểm của MEV: 

 

Tổng quan, MEV là một chiến lược hợp lý vì những người tham gia vào nó chủ yếu cố gắng tối đa hóa lợi nhuận của họ. Một số người sẽ lập luận rằng nó mang lại lợi ích cho hệ sinh thái rộng lớn hơn bằng cách đảm bảo rằng sự thiếu hiệu quả được khắc phục càng nhanh càng tốt.

 

Ví dụ: những người tìm kiếm MEV chạy đua để trở thành người đầu tiên nắm bắt được giá trị từ các cơ hội chênh lệch giá dẫn đến việc điều chỉnh giá nhanh chóng trên các DEX. Tương tự, các giao thức cho vay không muốn các khoản vay rủi ro không được kiểm soát nếu mức thế chấp trở nên mất cân bằng, do đó, việc thúc đẩy thanh lý MEV dẫn đến việc người cho vay phải được hoàn trả càng sớm càng tốt.

 

Tuy nhiên, MEV cũng bộc lộ một số vấn đề không thể bỏ qua. Một số triển khai, chẳng hạn như front-running & sandwiching, tạo ra kết quả xấu cho những người dùng khác, những người bị buộc phải trả quá nhiều cho giao dịch của họ, bị trượt giá lớn hơn hoặc mất giá trị trong trò chơi về cơ bản là một trò chơi có tổng bằng 0.

 

Ngoài ra, hoạt động tìm kiếm MEV có thể dẫn đến phí gas cao hơn và tắc nghẽn mạng khi họ cạnh tranh để chèn các giao dịch của mình vào các khối nhằm tối ưu giá trị thu được.

 

Ở cấp độ cơ bản, nếu giá trị từ việc sắp xếp lại các giao dịch trong khối trước đó lớn hơn phần thưởng và phí của khối tiếp theo, MEV có thể khiến nhà sản xuất khối cam kết tổ chức lại blockchain trở nên hợp lý về mặt kinh tế. Điều này sau đó sẽ đe dọa sự đồng thuận và tính toàn vẹn của mạng.

 

Khi hệ sinh thái tiếp tục phát triển nhanh chóng, việc tìm giải pháp cho những vấn đề liên quan đến MEV này hiện là lĩnh vực nghiên cứu và phát triển cốt lõi trong không gian.