Oracle là thành phần không thể thiếu đối với hệ sinh thái blockchain, góp phần quan trọng giúp định hình và tạo ra các giải pháp kết nối dữ liệu giữa thế giới thực và blockchain.

 

Vậy Oracle là gì? Nó quan trọng như thế nào đối với Blockchain? Hãy cùng TradeCoinVN tìm hiểu thông qua bài viết sau nhé!

Oracle là gì?

Oracle là hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến nhất trên thế giới. Trong lĩnh vực blockchain, Oracle đề cập đến các ứng dụng, cơ chế, dịch vụ hoặc giải pháp truyền thông tin, dữ liệu giữa thế giới thực và blockchain.

Oracle hoạt động như cầu nối dữ liệu giữa thế giới thực và blockchain
Oracle hoạt động như cầu nối dữ liệu giữa thế giới thực và blockchain

Nếu không có Oracle, các ứng dụng blockchain chỉ có khả năng làm việc với dữ liệu on-chain. Nếu muốn được áp dụng vào thực tiễn, blockchain cần được gắn với nguồn thông tin từ thế giới thực bên ngoài (off-chain).

 

Ngược lại, các công ty, tổ chức, các ứng dụng và dịch vụ ở thế giới thực muốn tiếp cận để sử dụng công nghệ blockchain cần phải kết nối với nguồn dữ liệu on-chain. Như vậy, Oracle đóng vai trò như một cầu nối giữa thế giới thực và blockchain.

Vai trò của Oracle đối với blockchain

Mạng lưới blockchain được hình thành dựa trên hoạt động của các node/validator theo một cơ chế đồng thuận. Thiết kế này đảm bảo tính phần quyền, tin cậy và bảo mật nhưng gần như không thể kết nối hay xử lý nguồn dữ liệu off-chain.

 

Trong khi đó, nguồn dữ liệu này là cực kỳ quan trọng để các developer xây dựng và hoàn thiện dApp, ứng dụng Web3 và smart contract.

 

Các giải pháp Oracle ra đời để khắc phục hạn chế nêu trên của blockchain,  trở thành một “cánh cổng phi tập trung” kết nối dữ liệu on-chain và off-chain.

Cơ chế hoạt động của Oracle

Mỗi Oracle hoạt động dựa trên cấu trúc thiết kế khác nhau, nhưng về cơ bản thường bao gồm 3 thành phần chính tương ứng với các giai đoạn:

 

  • Nguồn dữ liệu: Đây là nguồn thông tin bên ngoài blockchain mà Oracle sẽ thu thập. Đó có thể là những cơ sở dữ liệu truyền thống, API, cảm biến IoT.v.v. hoặc bất kỳ hệ thống nào có khả năng cung cấp dữ liệu.
  • Bộ xử lý: Sau khi thu thập dữ liệu từ nguồn, Oracle thực hiện quá trình xử lý trước khi đưa vào blockchain. Bao gồm việc kiểm tra và xác thực, chuyển đổi định dạng, mã hóa và áp dụng biện pháp an ninh để đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu.
  • Giao tiếp với blockchain: Cuối cùng là giai đoạn đưa dữ liệu đã được thu thập và xử lý vào trong blockchain thông qua các giao thức đã được tích hợp Oracle.

 

Quá trình giao tiếp ngược lại từ blockchain ra bên ngoài diễn ra tương tự, trong đó Oracle thu thập, xử lý và truyền đi các dữ liệu on-chain.

Mô hình hoạt động cơ bản của Oracle
Mô hình hoạt động cơ bản của Oracle

Phân loại Oracle

  • Input Oracle: Dùng để truyền dữ liệu bên ngoài vào trong blockchain. Input Oracle thường được sử dụng để cung cấp dữ liệu giá từ thị trường tài chính truyền thống.
  • Output Oracle: Dùng để truyền dữ liệu từ blockchain ra các hệ thống bên ngoài.
  • Cross-chain Oracle: Dùng để tương tác, di chuyển dữ liệu, tài sản giữa các blockchain khác nhau.
  • Centralized Oracle: Đây là dạng Oracle mà dữ liệu được đưa vào blockchain thông qua một bên thứ ba trung gian tập trung, thường là một tổ chức hoặc công ty truyền thống. Centralized Oracle thường dễ triển khai và quản lý, nhưng có thể gặp rủi ro từ nguồn cấp dữ liệu tập trung.
  • Decentralized Oracle: Đây là dạng Oracle mà dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn cấp khác nhau và được xác minh bởi mạng lưới blockchain. Decentralized Oracle thường cung cấp dữ liệu có tính toàn vẹn và độ tin cậy cao hơn so với Centralized Oracle.

Ứng dụng của Oracle trong blockchain và crypto

GameFi

Oracle cung cấp cho các developer lĩnh vực GameFi nguồn thông tin và các dữ liệu cần thiết liên quan đến game truyền thống. Từ đó giúp nâng cao trải nghiệm cho người chơi nhờ tính chân thực và hấp dẫn.

DeFi

Oracle được sử dụng để cung cấp dữ liệu on-chain lẫn off-chain về giá cả thị trường, thông tin và điều khoản hợp đồng, lãi suất.v.v. Những thông tin này rất cần thiết để xây dựng và thực thi các smart contract trong DeFi.

Oracle được sử dụng nhiều trong DeFi
Oracle được sử dụng nhiều trong DeFi

Bảo hiểm

Đối với các dự án blockchain trong mảng bảo hiểm, nguồn dữ liệu mà Oracle cung cấp rất hữu ích trong việc xác minh một sự kiện, đo lường mức độ rủi ro. Từ đó giúp tăng cường khả năng quản lý và tối ưu hóa quy trình xử lý yêu cầu bồi thường.

Thực thi smart contract

Oracle có thể được sử dụng để kích hoạt và thực hiện tự động các smart contract dựa trên điều kiện và dữ liệu on-chain và off-chain.

Bảo mật và xác thực

Oracle còn được ứng dụng trong các dịch vụ bảo mật, quản lý quyền truy cập dữ liệu và xác thực danh tính.

Ưu và nhược điểm của Oracle

Ưu điểm

  • Oracle giúp kết nối dữ liệu giữa thế giới bên ngoài và môi trường blockchain, mở ra nhiều cơ hội mới để phát triển các dApp, ứng dụng Web3 và smart contract.
  • Oracle sở hữu các ưu điểm của blockchain để cung cấp tính toàn vẹn và đảm bảo độ tin cậy cao cho dữ liệu.

Nhược điểm

  • Không phải mọi Oracle đều chất lượng, nếu chẳng may sử dụng giải pháp không đáng tin cậy, có thể gây ra rủi ro cho các ứng dụng và giao thức.
  • Việc triển khai và vận hành Oracle đòi hỏi khoản chi phí cao, đặc biệt là khi cần tích hợp nhiều nguồn dữ liệu hoặc thực hiện nhiều chức năng phức tạp.
  • Một số giải pháp Oracle phụ thuộc vào nguồn cấp dữ liệu tập trung (Centralized oracle), điều này ảnh hưởng tính trung thực và độ chính xác của thông tin.

Các dự án Oracle hàng đầu

Một số dự án thuộc mảng Oracle nổi bật nhất bao gồm:

 

  • Chainlink (LINK)
  • WINkLink (WIN)
  • Pyth Network (PYTH)
  • Tellor (TRB)
  • SupraOracles (SUPRA)
  • API3 (API3)
  • DIA (DIA)
  • Chronicle (XNL)

Thị trường Oracle hiện tại

Dựa trên chỉ số TVS (Total Value Secured) về tổng giá trị bị khóa trong các giao thức được tích hợp Oracle, Chainlink vẫn tiếp tục dẫn đầu trong mảng Oracle khi chiếm hơn 44% TVS của toàn bộ thị trường. Theo sau là Chronicle với 16,7% và WINkLink với 15,7%.

Dữ liệu Total Value Secured của tất cả Oracle
Dữ liệu Total Value Secured của tất cả Oracle

Theo DefiLlama ở thời điểm viết bài (5/4/2024), có 378 giao thức đang tích hợp Oracle của Chainlink với TVS đạt trên 24 tỷ USD, bỏ xa Pyth Network với 175 giao thức với TVS chỉ khoảng 5 tỷ USD.

Tổng kết

Oracle là công cụ cực kỳ quan trọng, giúp kết nối thế giới bên ngoài với blockchain bằng cách thu thập, xử lý và cung cấp nguồn dữ liệu toàn vẹn, minh bạch và đáng tin cậy.

 

Tuy nhiên, Oracle vẫn chứa đựng các nguy cơ và rủi ro nếu không được triển khai và quản lý đúng cách. Trong tương lai, vai trò của Oracle sẽ càng được đề cao hơn nữa trong việc thúc đẩy sự phát triển của công nghệ blockchain.