“Pump & Dump” là hành vi bất hợp pháp trong thị trường tài chính truyền thống, tuy nhiên, với thị trường Crypto thì đó là một nét đặc trưng.

 

Việt hóa thì gọi Pump & Dump là Bơm xả. Đây là một trong những bẫy phổ biến, tập trung vào nhà đầu tư nhỏ lẻ với tâm lý FOMO. 

 

Vậy làm sao để các nhà đầu tư “cá con” có thể giảm thiểu tỉ lệ dính phải những dự án Pump Dump? Trong bài viết này, hãy cùng TradeCoinVN phân tích về thuật ngữ Pump & Dump và dấu hiệu nhận biết nhé!

Pump & Dump trong Crypto?
Pump & Dump trong Crypto?

Pump trong Crypto là gì?

“Pump” là thuật ngữ mô tả hành động bơm thổi giá một token hoặc NFT. Trong đó, market xuất hiện những người mua vào một lượng lớn token,  kết hợp với các hình thức marketing, cung cấp thanh khoản, tung tin tốt nhằm đẩy giá token lên cao. 

Dump là gì?

“Dump” là thuật ngữ mô tả hành động bán ra một token hoặc NFT một cách ồ ạt, làm giá giảm chóng vánh. Những người “xả hàng” sẽ thu về phần lợi nhuận từ chênh lệch giá token trước và sau khi đường giá hoàn thành 

Ví dụ Pump & Dump

Vậy Pump & Dump là hành động các nhà đầu tư thao túng giá. Họ thu hút những user mới mua vào token bằng nhiều chiêu trò và bán liên tục khiến giá  giảm mạnh. Sau đó họ sẽ thu lại phần lợi nhuận từ việc tăng giảm giá đột ngột.

 

Ví dụ như ngày 8/11/2022, Token FTT giảm từ 22$ về 16$ khi có tin FTX phá sản. Tuy nhiên, token FTT đã tăng vọt khi có tin Binance đồng ý mua lại FTX với giá 60 tỷ đô, đẩy giá token từ 16$ lên lại 21$. Nhưng lại hủy chỉ sau một ngày, tin Binance mua lại FTX là tin fake, sau đó chart FTT gãy rạp, giảm mạnh từ 21$ về 2$. 

Minh họa hành động Pump & Dump của token FTT
Minh họa hành động Pump & Dump của token FTT 

Ví dụ 2: Ngày 16/10/2023, Cointelegraph vô tình đăng tải thông tin sai lệch về việc SEC đã chấp thuận Bitcoin ETF spot của BlackRock. Thông tin này xuất phát từ một bức ảnh chụp màn hình được chia sẻ trên Telegram, sau đó được đăng tải lại mà không được kiểm chứng.

 

Giá Bitcoin được đẩy từ $28,000 lên $30,000, sau đó đính chính lại là fake news, giá giảm về $28,000. 

 

Sau vụ việc, Cointelegraph đã xóa bài và xin lỗi đến mọi người. Vụ việc này là lời cảnh báo về tầm quan trọng của việc kiểm tra lại độ uy tín thông tin trước khi quyết định đầu tư. 

Minh họa các giai đoạn Pump & Dump
Minh họa các giai đoạn Pump & Dump

Tại sao lại xuất hiện hiện tượng Pump & Dump?

Thanh khoản thấp

Thị trường tiền điện tử có nhiều đồng coin có vốn hóa thị trường nhỏ, thanh khoản thấp. Việc mua bán một lượng lớn coin có thể ảnh hưởng đáng kể đến giá coin. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các nhóm thao túng thị trường thực hiện Pump & Dump.

Khung pháp lý

Thị trường tiền điện tử hiện tại chưa có khung pháp lý rõ ràng cho các hành vi thao túng giá. Điều này khiến việc thao túng thị trường trở nên dễ dàng, các cá mập lợi dụng việc Pump & Dump để thu lại lợi nhuận bất chính. 

Tâm lý FOMO 

Bằng cách tác động trực tiếp lên đường giá, cá mập đã thao túng các nhà đầu tư thiếu kinh nghiệm bằng các thông tin tốt, giá token tăng cao. Những newbie với mong muốn kiếm lợi nhuận nhanh, đã bị dắt vào cái bẫy cảm giác “FOMO”. .Tâm lý FOMO đã tạo điều kiện thuận lợi cho các nhóm Pump & Dump dễ dàng thi triển hành vi này.

Tâm lý FOMO - cảm giác bị bỏ lỡ
Tâm lý FOMO - cảm giác bị bỏ lỡ

Lợi nhuận cao

Mang lại lợi nhuận khủng là động cơ chính của các “cá mập” khi thực hiện hành vi phi pháp này. 

Quy trình của một Pump & Dump. Ví dụ minh họa

Quy trình Pump & Dump diễn ra gồm 3 giai đoạn: 

Các giai đoạn Pump & Dump dự án
Các giai đoạn Pump & Dump dự án

Giai đoạn 1: Gom hàng

Khi thao túng giá của một đồng coin, các “cá mập” cần sở hữu lượng lớn coin đó. Họ thường chọn những dự án có vốn hóa thấp để dễ kiểm soát và thao túng giá hơn.

 

Việc gom coin phải được thực hiện bí mật và rải rác trong thời gian dài để tránh ảnh hưởng đến chart. Cá mập thường sử dụng các chiến lược sau:

 

  • Họ mua dần từng lượng nhỏ token, đẩy giá lên từ từ: “Cá mập” thường sử dụng nhiều tài khoản khác nhau và sàn giao dịch DEX để gom hàng. Điều này giúp che giấu hành vi gom hàng.
  • Mua qua hình thức OTC: “Cá mập” có thể mua với số lượng lớn và trực tiếp từ chính những đội ngũ sáng lập của dự án, giá token lúc này sẽ rẻ hơn so với giá thị trường. 

Giai đoạn 2: Tạo tin đồn và Pump

Sau khi trải qua giai đoạn gom hàng hay gọi là tích lũy, giao đoạn tiếp theo là tạo tin đồn và pump. 

 

Ở giai đoạn này, các tay to sẽ tung các tin tức liên quan đến token để thu hút các user mua vào. Họ sẽ tạo những cuộc thảo luận, bàn luận về tương lai dự án hay các dự phóng để tạo niềm tin cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

 

Trong quá trình này, tay to sẽ cho bot tạo các lệnh mua bán tự động để đẩy volume lên cao để kích thích sự FOMO trong cộng đồng. 

Giai đoạn 3: Dump và chốt lời

Sau khi đẩy giá token lên cao, “cá mập” sẽ sẽ thực hiện hành động “xả” - bán tháo lượng lớn token nắm giữ. Điều này khiến giá token giảm mạnh, dẫn đến tâm lý hoảng loạn và lo sợ của nhà đầu tư. Giá token tiếp tục lao dốc và những kẻ chủ mưu đã hoàn thành quy trình thoát hàng..

Làm sao để xác định được dự án đang Pump & Dump

Khi xác định một dự án Pump & Dump, ta cần để ý những dấu hiệu sau:

 

  • Thông tin dự án mập mờ: Nếu website dự án sơ án, thông tin đội ngũ phát triển ẩn danh. Whitepaper roadmap dự án rất hời hợt, sơ xài, một vài trường hợp phát hiện viết sai chính tả. Đây là dấu hiệu để người dùng cảnh giác.
  • Sự tăng giá đột biến: một đồng coin đột nhiên tăng giá mà không có lý do rõ ràng, khối lượng giao dịch tăng cao, xuất hiện nhiều tin đồn không chính thống từ dự án. 
  • Dự án có vốn hóa nhỏ: vốn hóa nhỏ và thanh khoản thấp là cơ hội Pump & Dump cho các tay to trong thị trường crypto. Đó là điều kiện cần để họ có thể thực hiện kế hoạch lái giá của mình.

Bài học rút ra

Trước khi đưa ra quyết định đầu tư, nhà đầu tư cần tự nghiên cứu các thông tin chi tiết về dự án như: website, whitepaper, đội ngũ dự án, số lượng holder, lực gom on chain, chart, volume,..

 

Ngoài ra, hãy đề phòng trước những lời hứa hẹn lợi nhuận cao hay những  ý kiến, lời khuyên từ những chuyên gia, cộng đồng thiếu uy tín. 

 

Thị trường crypto luôn tiềm ẩn rủi ro, do đó, hãy quyết định sáng suốt trước những quyết định đầu tư của mình bạn nhé 

Tổng kết

Trên đây là những thông tin cơ bản về Pump & Dump, quy trình “cá mập” làm giá một dự án và các dấu hiệu nhận ra một dự án bị thao túng. 

 

Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp cho bạn những cái nhìn tổng quát nhất về cách thị trường hoạt động. Nếu bạn còn biết thêm những dấu hiệu khác về dự án Pump & Dump,  đừng ngần ngại chia sẻ xuống dưới để thảo luận cùng cộng đồng TradeCoinVN nhé! 

 

Lưu ý: Nội dung bên trên không phải là lời khuyên đầu tư. Anh em chỉ nên tham khảo và tự mình tìm hiểu kỹ trước khi quyết định xuống tiền. Hãy là nhà đầu tư có trách nhiệm với tài sản của mình, chúc các bạn thành công!