Kể từ khi được ra đời, khả năng mở rộng luôn là một vấn đề nan giải đối với các nhà phát triển ứng dụng công nghệ blockchain và nhiều giải pháp cũng đã được cho ra đời. Trong đó, Rollup là một giải pháp mới đang rất được kỳ vọng vì nó tận dụng những kỹ thuật của Layer 2 để giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng của các nền tảng và dApp. Tuy nhiên, Rollup sẽ không thể đi nhanh được nếu như thiếu Rollup as a Service. 

 

Vậy Rollup as a Service là gì? Nó đóng vai trò gì trong việc giải quyết vấn đề về khả năng mở rộng công nghệ blockchain bằng cách thúc đẩy Rollup? Hãy cùng TradeCoinVN tìm hiểu ở trong bài viết dưới đây nhé!

Rollup As A Service (RaaS) là gì?

Rollup là gì?

Rollup là một giải pháp giúp giải quyết vấn đề  về khả năng mở rộng của các blockchain hiện nay. Bằng cách chuyển một phần transaction từ blockchain Layer 1 (L1) sang các mạng phụ (thường là layer 2), Rollup đã tăng cường khả năng xử lý và giảm phí gas của blockchain.

Mô phỏng cách hoạt động của Rollup
Mô phỏng cách hoạt động của Rollup

Sau đó, khi dữ liệu của các giao dịch (transaction) đã được xử lý xong xuôi  thì sẽ được post lên lại Layer 1 (L1) để lưu trữ. Điều này sẽ làm giảm đi số lượng công việc mà L1 phải hoàn thành trong một khoảng thời gian, từ đó cải thiện hiệu suất và tăng khả năng mở rộng.

Bối cảnh xuất hiện Rollup As A Service

Như đã trình bày ở phía trên, khả năng mở rộng vốn là vấn đề trọng yếu của blockchain, ảnh hưởng cả developers lẫn users. Vì những trải nghiệm tồi tệ như nghẽn mạng, phí gas tăng đột ngột,... sẽ là rào cản cho những ý tưởng mass adoption của những builder trong ngành. Họ có giải pháp hay, mô hình kinh doanh hiệu quả nhưng cơ sở hạ tầng hiện tại chưa thể đáp ứng được. 

Phí gas trên L1 Ethereum bị đội lên cao mỗi khi có sự kiện hot
Phí gas trên L1 Ethereum bị đội lên cao mỗi khi có sự kiện hot

Trong số các giải pháp được đưa ra, ví dụ như triển khai trên L1, triển khai trên L2, xây dựng Appchain (blockchain riêng dành cho dApp),... không mang lại hiệu quả về lâu dài hoặc rất khó để thực hiện thì Rollup lại tỏ ra là một giải pháp vượt trội hơn nhiều. 

 

Với Rollup, các nhà phát triển có thể tự xây dựng một blockchain riêng cho dApp của mình và tận dụng được nhiều lợi ích mang lại như: không cần phải cạnh tranh không gian blockchain với dApp khác, tự do tùy chỉnh cấu trúc sao cho phù hợp với ý tưởng, hưởng doanh thu phí gas,... 

 

Tuy nhiên, giải pháp này sẽ gặp khó khăn trong quá trình triển khai, yêu cầu đội ngũ phải có khả năng xây dựng Rollup, điều này khiến cho các sản phẩm được tung ra thị trường chậm hơn. Từ đó, Rollup As A Service được ra đời.

Rollup As A Service là gì?

Rollup As A Service (RaaS) là một dịch vụ cho phép các developers có thể triển khai và quản lý Rollup cho riêng dApp của họ mà không yêu cầu phải biết quá nhiều về lập trình blockchain.

 

Với dịch vụ này, các nhà phát triển có thể tạo một blockchain nhanh chóng chỉ với vài cú nhấp chuột cùng với giao diện dễ dùng. Thông qua các nhà cung cấp dịch vụ RaaS, họ còn có thể chọn những cơ sở hạ tầng phù hợp với nhu cầu cũng như là chi phí mà ý tưởng dApp của họ đã đặt ra.

Cơ chế hoạt động của RaaS?

Vai trò chính của RaaS là cung cấp một nền tảng giúp cho các nhà phát triển dApp dễ dàng xây dựng Rollup của họ. Vì vậy, nó được thiết kế trực quan để các thao tác đơn giản và dễ hiểu, từ đó các nhà phát triển chỉ cần vài cú click là đã tạo thành công Rollup riêng cho dApp của họ.

 

Để dễ hình dung, mình sẽ ví dụ cách tạo một zk-Rollup trên RaaS Lumoz. Các bước thực hiện đơn giản như sau:

 

Bước 1: Truy cập vào LaunchBase. Sau đó hãy chọn những cơ sở hạ tầng mà bạn mong muốn cho Rollup của bạn với các thuộc tính như: Layer 1, loại zkEVM, data availability,...

LaunchBase - Nơi tạo rollup một cách dễ dàng với Lumoz
LaunchBase - Nơi tạo rollup một cách dễ dàng với Lumoz

Bước 2: Sau khi đã chọn hết những cơ sở hạ tầng cần thiết, hãy nhấn Next để đi tới bước tiếp theo.

Nhấn Next ở cuối trang để hoàn thành việc setup Rollup của bạn
Nhấn Next ở cuối trang để hoàn thành việc setup Rollup của bạn

Bước 3: Cuối cùng, Lumoz sẽ tự động deploy (triển khai) Rollup theo thiết lập của bạn. Sau đó, bạn hãy nhấn vào Apply My Rollup để gửi mail cho đội ngũ Lumoz và họ sẽ gửi lại bản báo giá, kèm theo đó sẽ là những bước thiết lập để tích hợp rollup vào dự án của bạn.

Nhấn Apply My Rollup để hoàn thành quá trình tạo Rollup với Lumoz
Nhấn Apply My Rollup để hoàn thành quá trình tạo Rollup với Lumoz

Vậy là bạn đã hoàn thành việc tạo một Rollup cực kỳ đơn giản với cơ chế hoạt động của Raas Lumoz.

Lợi ích và nhược điểm của RaaS?

Lợi ích

RaaS mang tới một số lợi ích cho các nhà phát triển dApp như sau:

 

  • Triển khai Rollup nhanh chóng: Các nhà phát triển dApp có thể dễ dàng triển khai Rollup nhanh chóng chỉ với vài thao tác. Các vấn đề kỹ thuật sẽ được những bên cung cấp dịch vụ RaaS thay bạn xây dựng.
  • Giao diện trực quan, đơn giản: Ngoài ra, giao diện dễ hiểu, trực quan cũng sẽ giúp cho các nhà phát triển dApp không chuyên về lập trình cũng có thể tương tác và tạo ra Rollup.
  • Cung cấp nhiều lựa chọn cơ sở hạ tầng: Hầu hết các nền tảng RaaS sẽ hợp tác với những nhà cung cấp cơ sở hạ tầng để mang giải pháp của họ hỗ trợ cho các nhà phát triển. Từ đó, các Rollup được tạo ra có thể phù hợp với nhu cầu và kế hoạch mà dApp đã đề ra.
  • Quản lý Rollup một cách dễ dàng: Ngoài việc triển khai, các nền tảng RaaS còn cung cấp tính năng dashboard để cho phép nhà phát triển theo dõi tình trạng hoạt động của Rollup. Từ đó, họ có thể dễ dàng và nhanh chóng phát hiện ra những bất thường để kịp thời sửa chữa, nâng cấp.

Nhược điểm

Tuy nhiên, dịch vụ này cũng mang tới một số nhược điểm:

 

  • Tập trung quyền lực: Bởi vì các Rollup được xây dựng dựa vào nền tảng RaaS cho nên chúng gây ra mối lo ngại về việc tập trung quyền lực. Nếu các nhà cung cấp dịch vụ RaaS gặp sự cố về bảo mật hoặc có hành vi độc hại, nó có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái. Các nền tảng RaaS cũng đang cố gắng cải tiến để hạn chế vấn đề tập trung quyền lực này.
  • Phụ thuộc vào nền tảng RaaS: Các Rollup được triển khai phải phụ thuộc vào các cơ sở hạ tầng mà nền tảng RaaS của họ cung cấp. Ví dụ, bạn không thể tạo Optimistic Rollups bằng Lumoz khi mà nền tảng này chỉ cung cấp những cơ sở hạ tầng chuyên cho ZK-Rollup.
  • Phí dịch vụ: Ngoài ra, nhà phát triển dApp còn phải thanh toán phí dịch vụ hoặc cam kết một số tiền để duy trì Rollup của mình. Điều này sẽ khiến cho chi phí triển khai cao hơn so với việc tự xây dựng Rollup.

Phân loại RaaS

Theo nghiên cứu từ Messari, hệ sinh thái RaaS hiện nay được phân chia làm 3 nhóm chính, bao gồm:

Phân loại RaaS theo Messari
Phân loại RaaS theo Messari
  • Software Development Kit (SDK): Đây là một bộ công cụ, thư viện dành riêng cho các nhà phát triển sử dụng để xây dựng và tích hợp Rollup với dApp của họ. Bộ công cụ này bao gồm API, gói ngôn ngữ lập trình và một số công cụ kỹ thuật khác giúp cho việc xây dựng Rollup đơn giản và dễ tiếp cận. Một số SDK nổi bật bao gồm: Rollkit, Sovereign Labs, Stackr,...
  • Shared Sequencer Set: Sequencer là một trình sắp xếp có vai trò quan trọng trong cách vận hành của Rollup. Tuy nhiên, việc xây dựng và duy trì thực thể này đòi hỏi trình độ kỹ thuật và nguồn vốn không hề thấp. Vì vậy, một số nền tảng RaaS chuyên cung cấp dịch vụ Sequencer được ra đời và được gọi là Shared Sequencer Set. Những RaaS này sẽ giúp cho chi phí duy trì Sequencer trở nên rẻ và hoạt động hiệu quả hơn. Một số dự án RaaS cung cấp Shared Sequencer Set bao gồm: Espresso, Flashbots Suave,...
  • No-Code Deployment: Đây là dịch vụ RaaS mà mình đã lấy làm ví dụ ở những phần trên. No-code Deployment cho phép các nhà phát triển có thể nhanh chóng tạo ra blockchain Rollup mà không yêu cầu họ phải biết về lập trình. Ngoài ra, các nền tảng RaaS này còn cung cấp thêm tính năng dashboard để các nhà phát triển dApp có thể theo dõi hiệu suất và quản trị. Một số RaaS No-code Deployment bao gồm: Eclipse, AltLayer, Constellation, Fractal,...

Điểm danh những dự án cung cấp RaaS nổi bật

Một số dự án RaaS nổi bật phải kể đến hiện nay gồm:

 

Dự phóng tương lai của RaaS

Mặc dù đây còn là một mảng còn rất mới, tuy nhiên, theo dữ liệu từ L2Beat, kể từ đầu năm 2023 tới nay (05/04/2024), đã có tới 24 dự án Rollups đã được mainnet và 26 dự án khác đang được phát triển. Tổng TVL cũng đã đạt hơn 36 tỷ USD. 

 

Từ đó chúng ta có thể thấy được nhu cầu lớn đối với RaaS. Và sắp tới đây, sự xuất hiện của RaaS cũng sẽ càng thúc đẩy nhanh quá trình “Rollup hóa các dApp” và giúp cho nhiều ý tưởng có tính ứng dụng cao xuất hiện nhiều hơn để phục vụ cho con người.

 

Ngoài ra, những cải tiến như bản nâng cấp DenCun vừa mới hoàn tất và giải pháp ở các lĩnh vực khác ví dụ như Celestia cũng sẽ tạo điều kiện cho Rollup phát triển hơn, từ đó kéo theo dịch vụ RaaS.

Tổng kết

Trên đây là các thông tin về Rollup as a Service, một dịch vụ cho phép các nhà phát triển xây dựng một Rollup nhanh chóng và đơn giản. Nhờ vào đó, công cuộc "Rollup hoá dApp" có thể được diễn ra nhanh chóng để các ứng dụng Web3 có được khả năng mở rộng cao và phục vụ tốt cho nhu cầu của người dùng.

Nếu như bạn có bất kỳ thắc mắc nào về Rollup as a Service, hãy để lại bình luận ở phía dưới để anh em trong cộng đồng TradeCoinVN có thể giải đáp giúp bạn nhé!