Trong bất kể ngành nghề hay lĩnh vực nào cũng luôn tồn tại những rủi ro về lừa đảo, nó khó có thể bị xóa bỏ được, chính bởi vì xuất phát từ lòng tham của con người. Trong thị trường crypto cũng có một thuật ngữ phổ biến dành cho hành vi trên, được gọi là Rug Pull.

 

Vậy Rug Pull trong thị trường crypto là như thế nào? Hãy cùng TradeCoinVN tìm hiểu qua bài viết sau nhé!

Rug Pull là gì?

Rug Pull là cụm từ viết tắt của “pull the rug out from under (someone)” hay bạn có thể hiểu là “qua cầu rút ván”. Như hình minh họa bên dưới, việc Rug Pull không khác nào giật mạnh 1 tấm thảm dưới chân bạn, khiến cho bạn bất ngờ và không trở tay kịp.

Không biết trước được, không trở tay kịp
Không biết trước được, không trở tay kịp

 Rug Pull hiện tại đang khá phổ biến trong không gian DeFi cũng chính bởi đặc điểm phi tập trung của lĩnh vực này, việc tạo ra một token hay dự án khá dễ dàng và gần như không trải qua bất cứ quy trình xác minh nào.

Các hình thức Rug Pull phổ biến

Xả chart (Dumping) 

Hình thức này có nhiều điểm tương đồng với các nhà tạo lập thị trường (MM). Đội ngũ phát triển sẽ liên tục bơm thổi giá tạo sự kích thích giao dịch (fomo) với nhà đầu tư, rồi từ đó xả hết lượng token mình đang nắm giữ. Trong một số trường hợp phức tạp hơn, đội ngũ phát triển còn dùng chiến lược “slow rug” khiến các nhà đầu tư tưởng nhầm là điều chỉnh giá. 

Khóa sell (Limiting Sell Orders)

Hình thức này đúng như nghĩa đen của nó, khi mà bạn chỉ có thể thực hiện lệnh mua token, bởi vì lệnh bán chỉ được thiết lập duy nhất cho đội ngũ phát triển. Điều này đồng nghĩa với việc các tài sản bạn mua hoàn toàn không có giá trị.

Rút thanh khoản (Liquidity Stealing)

Thông thường với hình thức này, đội ngũ dự án sẽ phát hành token và bỏ token này vào pool thanh khoản chung, tạo “cảm giác an toàn” ban đầu cho các nhà đầu tư tham gia. Rồi tiếp tục đẩy giá của dự án lên cao để tạo sự Fomo, cuối cùng là rút sạch token từ pool thanh khoản ban đầu. 

Các vụ Rug Pull nổi bật trong thị trường Crypto

Thodex

Trong mùa bull-run 2020-2021, Thodex được biết đến là sàn giao dịch crypto lớn nhất Thổ Nhĩ Kỳ với hơn 400,000 người dùng cùng khối lượng giao dịch có lúc lên đến 2 tỷ đô mỗi ngày. Vào tháng 4/2021, Thodex triển khai chương trình tặng Dogecoin (khi ấy Dogecoin là một trong những token nổi bật nhất) nhằm khuyến khích người dùng tham gia. 

 

Sau khi có một lượng lớn nhà đầu tư tham gia, Thodex bất ngờ ra thông báo bảo trì vài ngày sau đó và liên tục kéo dài thời gian bảo trì.

 

Nhận thấy điều bất thường, nhiều nhà đầu tư đã tố cáo với nhà chức trách nhưng thời điểm đó CEO Thodex đã ôm toàn bộ số tiền trốn ra nước ngoài. Đây được xem là vụ Rug Pull lớn nhất năm 2021.

AnubisDAO 

Một dự án ăn theo trend meme coin vào năm 2022, khi sử dụng mô hình bảo chứng token đã huy động được tổng cộng 13,597 ETH, tương đương gần 60 triệu đô thời điểm đó. Và chỉ 24h sau đó, PeckShield (nền tảng phát hiện rug pull) đã công bố địa chỉ ví được cho là của AnubisDAO chuyển toàn bộ lượng ETH lên nền tảng Tornado Cash nhằm tẩu tán số tiền. 

PeckShield phát hiện Rug Pull
PeckShield phát hiện Rug Pull

Squid Game Coin

Một dự án khác kết hợp khá nhiều yếu tố fomo, bao gồm trend Play-2-Earn và bộ phim Squid Game đang nổi đình đám thời điểm đó. Đây có thể được xem là một trong những dự án gây rúng động nhất lịch sử thị trường crypto, khi trước đó dự án đã tăng gấp 10,000 lần chỉ sau 1 tuần phát hành.

 

Sau khi mức giá đạt ATH hơn 3,000 đô, dự án đã trở về con số zero chỉ trong vòng vỏn vẹn 10 phút, khiến cho hơn 40,000 nhà đầu tư hoảng loạn với tổng số tiền thiệt hại ước tính rơi vào 3.36 triệu đô.

Mọi thứ chỉ diễn ra trong 1 cây nến
Mọi thứ chỉ diễn ra trong 1 cây nến

Dấu hiệu nhận biết Rug Pull

Minh họa về đội ngũ ẩn danh
Minh họa về đội ngũ ẩn danh
  • Đội ngũ ẩn danh: chắc chắn không ai muốn lừa đảo bạn mà ra mặt cả.
  • Không khóa liquidity: một trong các điều kiện tiên quyết khi giao dịch các dự án DeFi, bởi dự án có thể rút thanh khoản bất cứ lúc nào.
  • Không công khai open source: điều này chứng tỏ dự án đang tồn tại những đoạn code bất thường, chẳng hạn như khóa sell.
  • Không có kiểm toán: hiện nay có rất nhiều công ty kiểm toán DeFi và được xem như một tiêu chí quan trọng để đánh giá dự án DeFi, có sự xác nhận của các công ty này thì độ uy tín của dự án sẽ tăng cao hơn nhiều.
  • Tokenomics bất hợp lý: một trong những điểm dễ nhận ra nhất chính là đội ngũ dự án cầm quá nhiều token, khiến họ có thể thực hiện hành vi bất chính bất cứ lúc nào.
  • Lợi nhuận quá cao: điều này tạo ra sự fomo cực độ với các nhà đầu tư, nếu không tỉnh táo bạn sẽ rơi vào bẫy giá của dự án.

Một số tip kiểm tra nhanh các dự án để tránh Rug Pull

Minh họa về kiểm tra dự án
Minh họa về kiểm tra dự án
  • Check độ tương tác thường xuyên của dự án trên mạng xã hội.
  • Check phần khóa liquidity.
  • Check tokenomics của dự án.
  • Check đội ngũ đứng sau dự án.
  • Check các ví mua bán token của dự án. 
  • Check tiến độ cập nhật của dự án trên Github.

Tổng Kết

Với điểm mạnh là tính phi tập trung của mình, thì thị trường crypto vẫn luôn hiện hữu các rủi ro lớn cho nhà đầu tư. Đặc biệt là trong không gian DeFi, việc trang bị các kiến thức cơ bản về dự án là điều cực kỳ cần thiết, giúp các bạn giảm thiểu các rủi ro thiệt hại về tài sản.