Staking Pool được xem là một giải pháp được sử dụng để giải quyết vấn đề của việc Staking Ethereum 2.0. Trong bài viết này, hãy cùng tìm hiểu chi tiết về Staking Pool, cơ chế hoạt động của nó và lý do tại sao nó được xem là một giải pháp tối ưu cho việc Staking.

 

Ethereum đã trải qua một đợt nâng cấp gây chấn động toàn thị trường khi chuyển mình từ cơ chế đồng thuận Proof of Work (PoW) sang Proof of Stake (PoS). Với cơ chế mới này, Ethereum 2.0 và các layer-2 được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho user, bao gồm việc tiết kiệm chi phí, tăng tốc độ xử lý giao dịch và đảm bảo an toàn hơn cho người dùng.

Roadmap nâng cấp của Ethereum
Roadmap nâng cấp của Ethereum

Tuy nhiên, Ethereum 2.0 vẫn đang trong giai đoạn sơ khai và chưa hoàn thiện, đặc biệt là ở mảng Staking. Để giải quyết vấn đề này, Staking Pool đã được ra đời nhằm cải thiện mô hình staking và cung cấp một giải pháp thay thế cho người dùng Ethereum 2.0. Với Staking Pool, người dùng có thể tham gia vào một nhóm có quy mô lớn, giúp tăng cường sức mạnh tính toán và đóng góp vào mạng lưới Ethereum một cách hiệu quả và an toàn hơn.

Staking Pool là gì?

Staking Pool là một nơi chứa tài sản, trong đó, người dùng sẽ gửi token, coin của mình vào và đem đi Staking. Tuy nghe có vẻ đơn giản, nhưng giải pháp này đã giải quyết vấn đề nan giải của việc Staking Ethereum 2.0.

 

Khi tham gia vào một Staking Pool, người dùng không cần phải bận tâm đến quy trình cài đặt và vận hành node của mạng blockchain. User chỉ đơn giản đóng góp số tiền của mình vào pool chung và pool này sẽ gửi toàn bộ lượng coin của tất cả các thành viên trong pool đến một node hoặc một nhóm node của mạng blockchain nhằm thực hiện staking, từ đó giúp người dùng tăng khả năng nhận được phần thưởng Staking.

Staking Pool là gì
Staking Pool là gì

Mô hình Staking Pool có nhiều điểm tương đồng với mô hình mining pool truyền thống, trong đó, thợ đào (miner) sẽ gộp lại tỷ lệ hash của mình trong blockchain Proof of Work (PoW) để khai thác các block. Tuy nhiên, Staking Pool chỉ có thể được áp dụng trên các blockchain sử dụng cơ chế Proof of Stake (PoS). Trong một vài trường hợp, thông qua các tính năng thiết kế giao thức, hệ thống trên vẫn có thể xuất hiện trong các mạng lưới không sử dụng PoS.

Staking Pool trong DeFi

Trong mảng giao thức tài chính phi tập trung (DeFi), Staking Pool có cơ chế hoạt động tương tự như những Staking Pool truyền thống. Tuy nhiên, những pool này là dự án cụ thể và sử dụng token gốc cho các giao thức của chúng. Ví dụ, PancakeSwap (một giao thức Binance Smart Chain BSC) có các Staking Pool cho CAKE (token gốc của nền tảng). Tuy nhiên, sàn giao dịch phi tập trung này cũng sở hữu nhiều Staking Pool cho các dự án khác trên BSC.

 

Staking Pool trong DeFi ra đời nhằm khóa thanh khoản vào các giao thức, từ đó, đảm bảo rằng có đủ tài sản để đáp ứng nhu cầu DeFi.

Staking Pool trong DeFi ra đời nhằm khóa thanh khoản vào các giao thức
Staking Pool trong DeFi ra đời nhằm khóa thanh khoản vào các giao thức

Phần thưởng trong các pool DeFi này bao gồm một phần của doanh thu được tạo ra từ các giao thức khác nhau (như phí và hoa hồng). Đây là một trong những lý do tại sao tỷ lệ APY trong các Staking Pool DeFi có thể cao hơn nhiều so với các Staking Pool PoS thông thường.

 

Dù tỷ lệ APY cao ngất ngưỡng nhưng đồng thời các nhà đầu tư cũng phải đối mặt với những vấn đề khó giải quyết. Rủi ro lớn nhất là tài sản staking biến động giá bất thường và theo đó, người dùng có thể bị mất APY đã kiếm được. Ví dụ, nếu user kiếm được 40% APY nhưng giá tài sản lại giảm 50% trong vòng một năm, thì chắc chắn nhà đầu tư sẽ thua lỗ nặng nề.

Lý do Staking Pool ra đời

Staking Pool ra đời với mục đích giải quyết một số vấn đề trong quá trình staking của các mạng blockchain. Dưới đây là một số lý do chính để Staking Pool ra đời:

 

  • Giảm rủi ro và gia tăng cơ hội nhận phần thưởng: Với staking độc lập, người dùng phải stake một lượng coin nhất định và chịu rủi ro cao nếu node của họ không hoạt động tốt. Thông qua Staking Pool, rủi ro này sẽ được chia đều cho các thành viên khác trong pool và gián tiếp giúp tăng cơ hội nhận phần thưởng.
  • Tăng tính phi tập trung và tiếp cận nhiều người dùng hơn: Trong một số mạng blockchain, để tham gia staking độc lập, người dùng cần có số lượng tiền nhất định. Điều này làm hạn chế khả năng tham gia của những người dùng ít tiền. Staking Pool sẽ gộp tài sản từ nhiều người dùng khác nhau, giúp mở rộng thị trường và thông qua đó, những nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng có cơ hội tham gia vào quá trình staking.
  • Đơn giản hóa quá trình: Để staking, user phải có kiến thức kỹ thuật và kinh nghiệm để cài đặt và vận hành node của riêng mình. Staking Pool giúp giảm bớt sự phức tạp này bằng cách giúp người dùng tham gia vào pool, gửi số tiền của mình và không cần quan tâm đến các khía cạnh kỹ thuật.
  • Tạo ra lợi nhuận tối đa: Staking Pool có thể sử dụng quỹ tiền để tham gia vào staking và chia sẻ phần thưởng nhận được giữa các thành viên trong pool. Điều này giúp tối đa hóa lợi nhuận cho người dùng bằng cách sử dụng quỹ tiền lớn hơn so với việc staking độc lập.
Staking Pool ra đời với mục đích giải quyết một số vấn đề trong quá trình staking của các mạng blockchain
Staking Pool ra đời với mục đích giải quyết một số vấn đề trong quá trình staking của các mạng blockchain

Tóm lại, Staking Pool ra đời nhằm giải quyết những hạn chế của staking độc lập và mang lại nhiều lợi ích như giảm rủi ro, mở rộng thị trường, đơn giản hóa quá trình và tối đa hóa lợi nhuận cho người dùng.

Cơ chế hoạt động của Staking Pool

Cơ chế hoạt động của một Staking Pool thường bao gồm các bước sau:

 

  • Tạo và quản lý pool: Pool operator tạo một Staking Pool trên mạng blockchain và quản lý pool. Theo đó, pool operator sẽ có nhiệm vụ cung cấp cơ sở hạ tầng, xử lý các yêu cầu từ các thành viên trong pool, quản lý tài sản, theo dõi cũng như bảo trì pool.
  • Gộp tiền của thành viên: Các thành viên trong Staking Pool gửi số tiền của mình vào pool. Số tài sản này được gộp lại thành một quỹ tiền chung của pool.
  • Vận hành node staking: Pool operator sử dụng quỹ pool để vận hành node hoặc nhóm node trong quá trình staking trên mạng blockchain. Những node này đại diện cho toàn bộ pool và tham gia vào việc giải quyết các block và nhận phần thưởng từ mạng blockchain.
  • Phân chia phần thưởng: Khi pool operator nhận được phần thưởng từ việc staking, phần thưởng này được chia sẻ giữa các thành viên trong pool dựa trên đóng góp của mỗi người.
Tóm gọn quy trình hoạt động của Staking độc lập, SaaS và Staking Pool
Tóm gọn và so sánh quy trình hoạt động của Staking độc lập, SaaS và Staking Pool

Như vậy, Staking Pool không chỉ xóa tan vấn đề về số lượng stake coin cần thiết, mà còn giải quyết vấn đề về bổ nhiệm công việc, kỹ thuật và kiến thức. Ngoài ra, phương án này còn có thể xóa tan vấn đề thời gian khóa ETH, bằng cách cho phép Staking Pool chỉ deposit một phần ETH và để lại một phần để giúp đáp ứng nhu cầu rút coin từ người dùng, tương tự như cách ngân hàng hoạt động.

 

Điều đáng chú ý là Staking Pool còn có thể đưa ra một token đại diện cho việc staking ETH, tương tự như Compound có token đại diện cho việc gửi tokens (Ctokens) và Uniswap có token đại diện cho việc cung cấp thanh khoản (LP tokens). Từ đó, Staking Pool mở ra một thị trường mới giúp tối đa hóa lợi nhuận cho staker.

 

Model Staking Pool không chỉ giúp giải quyết những hạn chế hiện tại của việc staking, mà còn giúp tạo ra một dòng trend mới, một lĩnh vực mới mang tính đột phá, giúp thúc đẩy sự phát triển của thị trường crypto.

Cơ chế hoạt động của Uniswap Pool
Cơ chế hoạt động của Uniswap Pool

Các loại Staking Pool

Staking Pool sẽ bao gồm 2 loại:

 

  • Centralized Staking Pool (Staking Pool tập trung).
  • Decentralized Staking Pool (Staking Pool phi tập trung).

Centralized Staking Pool

Một ví dụ điển hình cho Centralized Staking Pool là sàn giao dịch Binance, đã hỗ trợ ETH 2.0. Sàn này có một số đặc điểm sau:

 

  • Validator chính là sàn Binance, có nghĩa là sàn sẽ kiểm tra và xác nhận các giao dịch của người dùng.
  • Khi người dùng gửi ETH vào mục staking ETH trên sàn, sàn sẽ tự động thực hiện các công việc còn lại, bao gồm cả việc chọn validator và kiếm lợi nhuận từ hoạt động staking.
  • Những người gửi ETH sẽ nhận được yield với tỷ lệ tương đương với tỷ lệ của những người stake ETH trực tiếp trên Ethereum 2.0, tức là người gửi ETH vẫn có cơ hội kiếm được lợi nhuận tốt.
  • Token đại diện là BETH có tỷ lệ chuyển đổi là 1:1 với ETH, giúp người dùng dễ dàng giao dịch và quản lý tài sản của mình.
Một ví dụ điển hình cho Centralized Staking Pool là sàn giao dịch Binance
Một ví dụ điển hình cho Centralized Staking Pool là sàn giao dịch Binance

Mặc dù Centralized Staking Pool giúp người dùng tiết kiệm thời gian và nỗ lực, nhưng cũng có một số hạn chế. Ví dụ, người dùng sẽ không có quyền kiểm soát số lượng ETH của mình, vì sàn sẽ thực hiện các quyết định liên quan đến staking thay cho người dùng.

Decentralized Staking Pool

Lấy ví dụ điển hình là Lido, dự án làm Decentralized Staking Pool cho ETH. Với Lido DAO, người dùng có thể:

 

  • Gửi ETH và nhận lại stETH, một token đại diện cho số lượng ETH được stake trên nền tảng Ethereum 2.0.
  • Tham gia vào quá trình staking một cách an toàn và minh bạch, với sự hỗ trợ từ cộng đồng Lido.
  • Sử dụng stETH để tham gia vào các ứng dụng phi tập trung và kiếm lợi nhuận từ hoạt động staking.
Quy trình hoạt động của Lido
Quy trình hoạt động của Lido

Một số đặc điểm của Lido DAO:

 

  • Lido DAO không phải là Validator, mà là một dự án giúp phân bổ ETH cho các Validator thông qua quản trị trong protocol. Điều này đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình staking.
  • Người dùng chỉ cần gửi ETH vào mục staking ETH trên Lido, các công việc còn lại sẽ được Lido DAO thực hiện.
  • Người gửi sẽ nhận được yield với tỷ lệ thấp hơn những người stake ETH trực tiếp trên Ethereum 2.0 vì lý do tính phí trên lợi nhuận của người gửi. Tuy nhiên, sự an toàn và minh bạch của quá trình staking sẽ giúp người dùng yên tâm hơn khi tham gia vào hoạt động này.
  • stETH có tỷ lệ chuyển đổi là 1:1 với ETH và được sử dụng trên các Dapps lớn hiện nay. Điều này giúp người dùng có thể sử dụng stETH một cách linh hoạt hơn để quản lý tài sản của mình.

 

Để dễ hiểu hơn, hãy xem bảng so sánh dưới đây:

 

Centralized Staking Pool

Decentralized Staking Pool

Quản lý validator

Nền tảng Centralized

Nền tảng Decentralized

Quy trình tham gia

Dễ dàng, sàn làm hết công việc

Dễ dàng, sàn làm hết công việc

Điểm uy tín

Dựa vào uy tín của sàn chứng khoán

Dựa vào tính tin cậy của giao thức và cộng đồng

Tính thanh khoản

Vì sàn giao dịch chịu trách nhiệm staking nên sẽ luôn đáp ứng tiêu chí thanh khoản

Tùy thuộc vào sự phát triển của hệ sinh thái

Tính phi tập trung

Thấp, người dùng không kiểm soát số coin

Cao, người dùng giữ kiểm soát số coin

Phần thưởng

Có tỷ lệ tương đương với người stake trực tiếp

Có tỷ lệ thấp hơn vì tính phí trên lợi nhuận của người gửi

Đại diện

Có token đại diện (ví dụ: BETH)

Có token đại diện (ví dụ: stETH)

Tích hợp Dapps

Chưa có thông tin dự án liên quan,

Có thể sử dụng trên các Dapps lớn

Như vậy, Decentralized Staking Pool có nhiều ưu điểm hơn so với Centralized Staking Pool:

 

  • Khả năng mở rộng mạng lưới: Nếu thực hiện Staking ở sàn tập trung, token sẽ được phân bổ cho 1 Validator duy nhất, trong khi đó, Staking ở sàn phi tận trung sẽ được phân bổ rộng rãi tới nhiều Validator, giúp đảm bảo an toàn và dễ dàng mở rộng mạng lưới hơn. Điều này cũng có nghĩa là Decentralized Staking Pool có khả năng mở rộng tốt hơn so với Centralized Staking Pool.
  • Điểm tin cậy: Người dùng sẽ thích sử dụng các token không kiểm soát hơn, chẳng hạn như BUSD chỉ có thể được sử dụng trên Binance và BSC, trong khi DAI có thể được sử dụng rộng rãi trên nhiều hệ sinh thái như Polygon, Solana, v.v.
  • Sử dụng MEV: Decentralized Staking Pool không gặp hạn chế khi dự án dùng MEV, ngược lại, nếu dự án nào đó sử dụng MEV thì càng tăng thêm lợi nhuận cho các staker so với Centralized Staking Pool. Điều này có nghĩa là Decentralized Staking Pool có tiềm năng sinh lời cao hơn so với Centralized Staking Pool.
Những nền tảng staking hàng đầu hiện nay
Những nền tảng staking hàng đầu hiện nay

Ngoài ra, có thể nhận thấy rằng Decentralized Staking Pool mang lại sự linh hoạt và tiện lợi cho người dùng hơn so với Centralized Staking Pool. Tuy nhiên, không phải lúc nào Decentralized Staking Pool cũng là lựa chọn tốt nhất. Một số dự án có thể phù hợp hơn với Centralized Staking Pool tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau như tính an toàn, tính tiện lợi,... Do đó, người sử dụng nên cân nhắc kỹ trước khi quyết định tham gia Staking tại một trong hai loại Pool này.

Ưu và nhược điểm của Staking Pool

Ưu điểm

  • Tăng thu nhập: Staking Pool có thể giúp user kiếm được nhiều phần thưởng hơn nhờ gom giữ một số lượng coin đáng kể và sử dụng các thuật toán tiên tiến để stake vào những đồng coin có lợi nhuận cao nhất.
  • Tiết kiệm thời gian: Tham gia Staking Pool giúp tiết kiệm thời gian và đơn giản quá quy trình staking.
  • Giảm thiểu rủi ro: Staking Pool giảm thiểu rủi ro của staking thông qua việc đa dạng hóa, các giao thức bảo mật tiên tiến và kế hoạch dự phòng.
  • Sự hợp tác của cộng động: Staking Pool sẽ là cánh cửa giúp user có cơ hội kết nối với các nhà đầu tư khác. Theo đó, các holder có thể cùng nhau tìm hiểu về xu hướng thị trường và chiến lược staking.
Dù có nhiều ưu điểm vượt trội nhưng Staking Pool vẫn còn những điểm chưa tối ưu, cần thay đổi
Dù có nhiều ưu điểm vượt trội nhưng Staking Pool vẫn còn những điểm chưa tối ưu, cần thay đổi

Nhược điểm

  • Tính tập trung: Staking Pool phụ thuộc vào một cơ quan, tổ chức, dự án. Điều này khiến cho pool dễ bị tấn công và hack và phá vỡ mục tiêu phi tập trung của crypto.
  • Phí dịch vụ: Staking Pool tính phí cho dịch vụ của họ, làm giảm tổng phần thưởng của nhà đầu tư.
  • Giới hạn lựa chọn: Staking Pool giới hạn danh mục các coin có thể stake và nhà đầu tư không được tùy ý lựa chọn.
  • Thiếu kiểm soát: Nhà đầu tư từ bỏ kiểm soát tài sản của họ cho một bên thứ ba và không thể rút tài sản của họ theo ý muốn hoặc thời gian ưa thích của họ.

Tổng kết

Staking nói chung và Staking Pool nói riêng đang từng bước mở rộng và phát triển, mở ra nhiều cơ hội hơn cho nhà đầu tư. Hơn nữa, đây là một cách kiếm thu nhập thụ động dễ dàng bằng cách giữ tiền.

 

Tuy nhiên, cũng cần nhớ rằng Staking vẫn tồn tại những rủi ro và điều quan trọng là các nhà đầu tư cần cẩn trọng trước mọi quyết định đầu tư vào thị trường tiền mã hóa.