ZK-P (Zero-Knowledge Proofs) là một cơ chế trong khoa học máy tính và mật mã học, cho phép một bên (người chứng minh) chứng minh cho một bên khác (người kiểm tra) rằng họ biết một giá trị cụ thể hoặc thông tin, mà không cần tiết lộ thông tin đó hoặc bất kỳ thông tin nào khác.

 

Trong ngữ cảnh của blockchain và crypto, ZK-P được sử dụng rất nhiều để giữ cho các giao dịch được ẩn danh và riêng tư. Ví dụ, công nghệ ZK-SNARK (Zero-Knowledge Succinct Non-Interactive Argument of Knowledge) được sử dụng trong cryptocurrency Zcash để đảm bảo rằng người gửi, người nhận và số tiền của một giao dịch đều được giữ kín, mặc dù giao dịch vẫn được xác minh bởi mạng lưới.
 

Cách hoạt động của ZK-P

Nhiều dự án DeFi đã sử dụng ZK-P để cung cấp riêng tư và bảo mật cho các dịch vụ như cho vay, mượn và giao dịch. Một số blockchain Layer 1 cũng đã tích hợp các giải pháp dựa trên ZK-P như zk-rollups hoặc zkEVMs. ZK-P đặc biệt quan trọng trong việc xác minh danh tính số và giao dịch riêng tư.Một số loại ZK-P đặc biệt như zk-SNARKs đã được sử dụng rộng rãi trong các ứng dụng DeFi và hệ thống thanh toán dựa trên blockchain của JP Morgan Chase. Zk-rollups, một giải pháp mở rộng cho mạng blockchain, cũng đang được sử dụng để cân nhắc giữa khả năng mở rộng và bảo mật.

 

Tuy ZK-P có nhiều ưu điểm, nhưng cũng có nhược điểm là yêu cầu nguồn tài nguyên tính toán lớn. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, ZK-P có tiềm năng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra các hệ thống DApp an toàn, riêng tư và hiệu quả.